29 Eylül 2020, Salı
Son Dakika

Ayasofya manzumesinin pek çok yeraltı yapısı keşfedildi

04.08.2020 13.05.18

MÜJDEM ÇETİNKAYA

Ayasofya Müzesi Müdürlüğü işbirliğiyle tespit ederek belgelemiş olduğu Ayasofya yeraltı yapılarının görüntülemesi projesi saha çalışmaları 29 Haziran-16 Temmuz 2020 tarihleri arasında tamamlanmıştır. Bu araştırma projesi, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi öğretim üyelerinden Doç.Dr. Hasan Fırat Diker, Doç.Dr. Mine Esmer ve Dr.Öğr.Üyesi Alidost Ertuğrul ile Öğr.Gör. Arkeolog Ali Hakan Eğilmez (İTÜ Güzel Sanatlar Bölümü) yürütücülüğünde gerçekleştirilmiştir. Çok zorlu ve bir o kadar da keyifli bu çalışma sayesinde toplam uzunluğu yaklaşık 900 metreyi bulan Ayasofya ve çevresindeki yeraltı menfezleri ve yapıları ile kuyularının üç boyutlu taraması yapılmıştır. Proje tamamlandığında Ayasofya’nın zemin altında hava sirkülasyonunu sağlayan altyapının gizemli mekanlarının görselleştirilmesi ve yer yer mevcut olan hava sirkülasyonunu engelleyen yıkıntıların ve çamur birikintisinin uzaklaştırılması yönünde öneriler geliştirilmesi hedeflenmiştir.

Bu araştırma kapsamında daha önceden belgelenmemiş Ayasofya manzumesinin pek çok yeraltı yapısı keşfedilmiş ve Ayasofya envanterine dijital ortamda kazandırılacaktır. Böylece geç antik dönemde inşa edilmiş Ayasofya’nın sürdürülebilir korunmasına yönelik yeni bulgular ortaya konulacaktır. Bu projenin Ayasofya’nın nefes almasına imkân tanıyacak yeraltı yapılarına yönelik yeni bir projeyle devam etmesi, FSMVÜ’ye ismini veren, manevi kurucusu Fatih Sultan Mehmet’in bizlere bıraktığı bu en değerli mirasına sahip çıkmak ve bu mirasın sonraki nesillere aktarılması adına büyük önem arz etmektedir. Yeraltı mekanlarının taraması, genişliğin elverdiği mekanlarda FSMVÜ Mimarlık ve Tasarım Fakültesi bünyesindeki 3D yersel lazer tarama cihazının üniversite öğretim üyelerimiz tarafından kullanımı ile, yüksekliği 60 cm altında kalan tünellerde ise KRM Harita firmasının sağladığı daha ufak boyutlu bir tarama cihazı ile firmanın mühendis ekibi tarafından gerçekleştirilmiştir.

Sayın Rektör Hocamız Prof. Dr. M. Fatih Andı’nın kıymetli öngörüleri doğrultusunda araştırmamıza sunduğu özel desteği ve Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün izniyle gerçekleştirilen bu bilimsel projede Barkın İren (Galeri Mağara Grubu üyesi) ve Özlem Kaya (YTÜ Mimarlık öğrencisi) ile FSMVÜ Mimarlık ve Tasarım Fakültesi mezunu, yüksek lisans öğrencilerimizden Rüveyda Korkut, Ramazan Yıldırım ve Enes Uluköylü de görev almıştır. Son Ayasofya Müzesi Müdürü Hayrullah Cengiz, gerek Ocak-Mart ayları arasındaki ön inceleme aşamasında, gerekse de belgelemeye yönelik son saha çalışmamıza değerli müze uzmanlarıyla destek vermiş ve Ayasofya’nın 85 yıllık müze geçmişinde bir bütün olarak ele alınmamış ve mimari rölöve tekniği ile belgelenmemiş olan bu yeraltı yapılarının incelenmesinde ön ayak olmuştur. Bu bilimsel araştırmamıza Geoanaliz firmasının sahibi Ortaç Alkan ile İstanbul Rölöve ve Anıtlar Müdürü Dr. Olcay Aydemir ve Ayasofya Kontrol Amiri Y.Mimar Sevinç Özek Çelik katkılarını esirgememiştir. Araştırmacılar için her daim bir okul olan Ayasofya’nın bu bilimsel çalışmada sunduğu veriler FSMVÜ tarafından 24-25 Eylül 2020 tarihlerinde düzenlenecek Uluslararası Ayasofya Sempozyumu kapsamında kamuoyuyla paylaşılacaktır. Ayasofya’da gerçekleştirilmiş olan bu araştırmanın İstanbul bünyesinde keşfedilip belgelenmeyi bekleyen nice yeraltı yapısı için bir eşik teşkil edeceği umulmaktadır.



Yorum Ekle