DOLAR
5,7971
%-0,49
EURO
6,4953
%0,11
ALTIN
277,84
%-0,57
BİST100
98.415
%3,71

Bir uzay şehrinden maceralar... Yer ile gök arasında Samara

Gölleri, dağları, uzayıp giden Volga’sı, adacıkları, müzeleri, evleri, kültürel ve spor merkezleriyle burası Samara… Bu yazıda Volga kıyısındaki masal şehir Samara’dan keşiflerle dolu bir kaç günün notlarını okuyabilirsiniz.
11.10.2019 12.54.11

SEYFETTİN GÖKÇE

Sovyetlerin efsane otomobili Lada’nın çok sevilen bir modeline de ismini veren Samara, her gezginin ziyaret listesinde mutlaka olması gereken duraklardan biri…

Dünyanın en geniş coğrafyalarından Eski Sovyetler Birliği’nin Rusya Cumhuriyetine miras kalan bu şehri, kendine özgü iklimi, dikkatle incelenmesi gereken mimarisi, sonbaharın altın sarısı rengi ve zengin kültürüyle hissede hissede gezilmeli, bol bol fotoğraf çekerek dolaşılmalı.

Çünkü burada Tolstoy Evi’ni de gezebilirsiniz, bir zamanların uzay yarışının izlerini göreceğiniz uzay müzesini de inceleyebilirsiniz. Samara, zihninizdeki soğuk eski Demir Perde şehirlerinden çok farklı… Kuzeyin renkli ve keşiflerle dolu bir şehri…

RUSYA TATARLARININ ŞEHRİ…

Ne Petersburg kadar Orta Avrupa kentlerini andıran bir disipline sahip ne de Moskova kadar Sovyetler döneminin damgasını taşıyor. Kuzeye yakın ama güneyin sıcak renklerinden de izlere sahip bir şehirde dolaşmanın keyfi bir başka.. Görkemli Sovyet binaları ile sıcak ahşap evler yan yana sıralanıyor. Kendinizi Kuzguncuk sokaklarında da hissedebilirsiniz, Moskova caddelerinde de ama burası Volga kıyısındaki Samara… Türk mutfağının lezzetlerinden izler de taşıyan en azından o tadı andıran yemekleri, yoğun Müslüman nüfusu ile kendinizi hiç de yabancı hissetmeyeceğiniz bir bölge…

Helal Gıda Fuarı münasebetiyle gittiğimiz Samara, Müslüman Tatarların yoğun olarak yaşadığı bir kent… En ideal gezi dönemi olarak Mayıs ile Ekim’i tavsiye ediyorlardı, biz de tam Ekim’in başında yani şehrin kış öncesi son güzel günlerinde gezme fırsatı yakaladık.

1935’ten Sovyetler Birliği’nin yıkıldığı 1991’e kadar Kuybişev ismiyle bilinen kent yeniden Samara adını almış. Rusya’nın Volga Federal Bölgesinde bulunan Samara Oblastı’nın başkenti olan şehir, aslında Avrupa kıtasında kalıyor. Yani bu yönüyle kendinizi Doğu’ya değil Batı’ya gitmiş olarak da düşünebilirsiniz.

Aslında kenti tarif ederken ilk belirtmemiz gereken şey Volga ve Samara nehirlerinin birleştiği noktada kurulu olduğu. Bir buçuk milyonun üzerindeki kent nüfusu, metropol bölgesiyle birlikte 3 milyona yakın… Sovyetler Birliği döneminin kapalılığını çoktan üzerinden atmış olan şehir, son yıllarda önemli ekonomik, politik ve sosyal etkinliklere ev sahipliği yapıyor.

Volga nehrinin doğu kıyısında yer alan Samara’nın kuzey sınırında Sokolyi Tepeleri ve güney ve doğusunda Stepler yer alır. Yazlar sıcak, kış aylarında çok soğuk karasal iklim görünür. Aklınıza Türkiye’den Sivas’ı getirebilirsiniz ama sadece iklimini benzetebilirsiniz. Şehrin insanlarının hayatının merkezinde hep Volga nehri bulunmaktadır. Uzayıp giden bu geniş akarsu, insanların hayatına her anlamda damgasını vuruyor.

Rusya’nın en büyük altıncı kenti. Şehrin nüfusu 1,5 milyonun üzerinde.

RUSYA’NIN İLK 10 KENTİNDEN BİRİ

Yüzyıllar boyunca Rusya'nın sadece ticari bir şehri değil aynı zamanda görkemli bir cazibe merkezi olan şehirde, Volga kıyısı turistler için vazgeçilmez bir yeme içme noktası. Volga bölgesinin lider bir sanayi merkezi olan kent, milli gelir ve sanayi hacmi bakımından ülkenin ilk on kenti arasındadır.

Zayıf Rus sanayisinin en önemli ürünlerinin üretildiği bu bölgede arıtma, kimyasal, uzay fırlatma araçları, uydular ve çeşitli uzay hizmetleri, motor ve kablolar, uçak ve haddelenmiş alüminyum, blok modül santrallerin üretimi için bilinen gaz pompalama üniteleri, farklı boyutlarda rulmanlar, sondaj ürünleri, elektrikli cihazlar, hava alanı ekipmanları, vinçler, inşaat malzemeleri, çikolata fabrikası, gıda işleme ve hafif sanayi ürünleri yaygınlık gösteriyor.

ŞEHRİN ESKİ VE ZENGİN TARİHİ

Samara'nın 14. yüzyıla kadar uzanan tarihine bir göz attığımızda liman ve ticaret ilişkisinin öne çıktığını görüyoruz. Doğal olarak da saldırılar ve bu saldırıları püskürtmek için inşa edilmiş bir kale… 1586 yılında inşa edilen bu kale, şehri göçebelerin baskınlarından koruyan doğu sınır bölgesi oldu. Burada bir yerel gümrük ofisi 1600 yılında kurulmuştur.

Şehrin tarihine dair Wikipedia sitesinde yer alan bilgilerde, deniz ticaretinin varlığı öne çıkıyor. Birçok gemi Samara liman içinde konaklayıp, kasaba Rusya ve Doğu arasındaki diplomatik ve ekonomik bağlantılar merkezine dönüştü. Kasaba bu yıllarda Rus çarları Peter, Aleksandr ve II. Nikolay tarafından ziyaret edildi.

1780 yılında Samara Simbirsk Bölgesinin merkezi oldu. Şehir bir yerel vali ile yönetilmekteydi. 1 Ocak 1851 Samara 20.000 tahmini nüfusu ile bölgesinin merkezi oldu. Bu toplumun ekonomik, politik ve kültürel yaşamın gelişmesi için bir uyarıcı olarak göründü.

20. yüzyılın başlamasıyla şehrin nüfusu 100.000'den fazla olup Volga Bölgesinin önemli ticaret ve sanayi merkezi olmuştu. 1917'de başlayan Rus Bolşevik Devriminde Samara, 8 Haziran 1918'de Çekoslovak Lejyonların silahlı destekleri ile bolşevikler tarafından ele geçirildi. 12 milyondan fazla kişiyi kapsayan bir "demokratik karşı devrim" düzenledi. Bolşeviklere karşı Kızıl Bayrak altında savaştılar. 7 Ekim 1918 tarihinde Samara, Kızıl Ordunun Dördüncü Ordusu düştü.

BOLŞEVİKLER KENTİN İSMİNİ DEĞİŞTİRDİ

1921 Samara için şiddetli bir açlık yılı oldu. İnsanlara destek sağlamak için, ünlü kutup gezgini Fridtjof Nansen Danimarkalı yazar M. Andersen-Nexø, ve ABD'den APA subaylar Samara'ya geldi. Samara 1935 yılında Bolşevik lider Valerian Kuybyshev onuruna Kuybyshev olarak değiştirildi.

İkinci Dünya Savaşı sırasında, Moskova işgaldeyken Samara Almanlara karşı SSCB'nin başkenti olarak seçildi. Ekim 1941 yılında, Komünist Parti ve toplum örgütleri, yabancı ülkelerin diplomatik misyonları, önde gelen kültür kurumları ve personeli şehre tahliye edildiler. Samara vatandaşlarının da pek çoğu gönüllü olarak cephede savaştı.

Savaştan sonra Samara hızla gelişmiş savunma sanayi, mevcut tesisleri ve yeni fabrikalar inşa edilmiş bir şehir olarak ortaya çıkar. 1960 yılında Samara ülke için füze kalkanı merkezi haline geldi. İlk insanlı uzay fırlatma aracı Vostok Samara İlerleme Tesisinde inşa edildi.

SOVYETLER ÇÖKTÜ, ŞEHİR İSMİNİ GERİ ALDI

Ocak 1991'de Samara tarihsel adı şehre verildi. Samara güçlü bir kültürel mirasın, çok etnik nüfus ve saygın geçmişi ile Rusya'nın önde gelen sanayi şehirlerinden biri haline gelmiştir. 21. yüzyılın baharında Samara artık kapalı bir şehir değildir. Dünyanın her yerinden turistler güzel Volga'yı cazip bir yer görerek ziyaret ederler. Yabancı iş adamları uluslararası Samaralı şirketler ile beraber çalışır.

Samara'da bir opera ve bale, tiyatro, filarmoni orkestrası salonu ve beş drama tiyatro salonu vardır. Doğa tarihi ve yerel tarih çalışmaları, bir şehir sanat müzesi ve sinemalar, çok sayıda müze bulunmaktadır.

TOLSTOY’A İLHAM VEREN ŞEHİR…

20. Yüzyıl Rus yazar Alexey Tolstoy Samara'da yaşamış olup ona adanmış bir müze vardır. Lev Tolstoy’un da uzaktan akrabası olan Aleksey Nikolayevich Tolstoy’un evini ziyaret etmeyi ihmal etmeyin. Ahşap yapının sıcaklığı bu uzak kuzey şehrinde sizi İstanbul’da gibi hissettirecektir.

Yine Rus klasik müziğinin usta isimlerinden Dimitri Şostakoviç, Dünya Savaşı sırasında Samara'da yaşamış ve çok beğenilen 7. Senfoni’yi yine burada yazmıştır.

Samara Volga bölgesinde önemli bir eğitim ve bilim merkezidir. 12 kamu ve yükseköğretim 13 ticari kurumların yanı sıra 26 kolej gelecek fizikçi ve matematikçi, pedagog ve tıp doktorları, müzisyen ve oyuncuları, mühendis gazeteci ve hukukçuları yetiştirir. Samara şehri, Samara Devlet Havacılık ve Uzay Üniversitesi (SSAU), Rusya'nın önde gelen mühendislik kurumlarına ev sahipliği yapmaktadır.

Samara de Samara Devlet Üniversitesi, Hukuk, Sosyoloji, ve İngilizce Filoloji rekabetçi programları ile Rusya'da prestijli yüksek öğrenim kurumunun anavatanıdır. Birçok Bilimsel araştırma da Samara'da gerçekleştirilir. Rus Bilimler Akademisi Samara Araştırma Merkezi Fizik Enstitüsü, Teorik Mühendisliği Enstitüsü ve Görüntü İşleme Sistemleri Enstitüsü Samara'da şubeleri vardır.

Kurumoç Uluslararası Havaalanından Frankfurt, Prag, Rusya, Orta Asya’ya uçmak mümkündür. Samara tren istasyonu sayesinde ise Moskova ve diğer büyük Rus şehirlerine demiryolu bağlantısı vardır.

Tarihi Samara Camii yeniden ihya ediliyor.

İLK TATAR CAMİ 19. YÜZYILDA YAPILDI

Müslüman Tatarlar 16. yüzyılın sonunda Samara'ya yerleşti. İlk cami 1856 yılında burada inşa edilmiştir. 1907 yılında, Belediye Meclisi ikinci bir cami inşa etme kararı aldı. Cami 1930 yılında kapandı. Cami yeniden 1960'lı yıllarda açıldı. Yeni bir cami inşaatı Eski Zağra'da tamamlandı. Şu anda Samara Camii Rusya'da en büyük camilerinden birisidir. Samara'da çoğu Müslüman olan 40 bin civarında Tatar yaşamaktadır.

Volga adeta Rusya’nın ana caddesi. Nehir eski Rusya’nın savunma hattıydı. Nehir bir çok Rus ressam ve yazarına ilham kaynağı oldu. Rus devleti ve halkı için tamamen merkezi bir konumu vardır. Bu yüzden de ülkenin neresinde yaşarsa yaşasın her Rus, Volga’yı ziyarete gelir.

Her yaz nehir gemileri tatilcileri nehir boyunca bir aşağı bir yukarı gezdirip dururlar. Akarsu hem yerli hem yabancı turistleri cezbeden Rusya’nın en meşhur turistik gezintilerden biridır. Samaralı gençler için Volga bir tutkudur. Gemicilik okulunun uygulama sahası olmasından tutun da, nehirde yapılabilen farklı spor dallarına kadar. Ayrıca onlara dalgıçlık, balıkçılık, sörf ve yatçılık yapma imkanı veriyor.

Şehrin güzelliğine dair Sovyet romancı Vasily Aksyonov’un sözlerine de kulak vermek gerekiyor. Samara'yı ziyaret eden romancı; ”Ben batıda bu kadar güzel bir göl olduğundan emin değilim, bu gölün etrafı muhtemelen Cenevre Gölü'ne benziyor.” demiştir.

UZAYA ÇIKAMASANIZ DA ÇIKAN KOZMONOTLARI GÖRÜN

İkinci Dünya Savaşının ardından ABD ile Rusya arasındaki en büyük rekabet uzayda yaşanmıştır. Uzay araştırmaları iki ülkenin de Dünya hakimiyetinin simgesiydi. Devasa bütçelerin ayrıldığı uzay araştırmaları soğuk savaş yıllarını anlamada anahtar bir role de sahiptir. Birbirlerini geçmek, uzay yarışını kazanmak için yapmadıkları kalmamıştır. ABD’nin astronotları, Sovyetlerin kozmonotları bu yılların dünyasında en bilinen aktörlerdendir. İşte bu yarışın izlerini ve Sovyetler Birliği’nin devasa uzay araştırmalarının yansımasını Samara kentinde görebilirsiniz.

Günümüzde de devam eden uzay rekabetinde Rusya geride kalmış gibi görünse de uzay araştırmaları tarihinde kesinlikle en önde yer almaktadır. İşte bu süreci ve uzay araştırmalarının tarihini görmek için Samara Kosmicheskaya, eşsiz bir fırsat sunuyor. Sovyet uzay araştırmalarının deyim yerindeyse kalbi olan burada, merak ettiğiniz her şeyi bulabiliyorsunuz.

İnsanlık tarihinin uzaya giden ilk aracı “Vostok” isimli roket, işte tam da buradan yolculuğuna başlamıştı. 2017 yılında hizmete açılan Samara Uzay Müzesi, şehrin en önemli turistik yerlerinden biri. Burada gerçek bir roket modelini de inceleyebiliyorsun, hatta içine girip hayallere bile dalabilirsiniz. Yine efsane Rus kozmonot Yuri Gagarin’in yaşam öyküsünü de öğrenme fırsatına sahipsiniz. Uzay yolculuğuna dair sorularınıza yanıt bulacağınız bu müzede, kozmonotların yediği yemekleri tadabilir ve uzay araçlarının görevleri sırasında yanan dokularını inceleyebilirsin.

ŞEHRİN SEVİMLİ BURATİNO HEYKELİ

Samara'da ünlü çocuk kitaplarının kahramanlarının heykelleri de bulunuyor. Bunlardan biri Aleksey Tolstoy Müzesi'nin yakınlarında altın bir anahtar tutan Buratino heykeli. 2013 yılında Tolstoy müzesinin hemen yanına dikilen bu heykel, Tolstoy’un başının altın anahtarını taşıyan karakteri Buratino’yu temsil ediyor. Bu sadece bir heykel olarak değil, hikayesiyle de çom ilginç ve görülmesi gereken bir eser…

AVRUPA’NIN EN BÜYÜK MEYDANINDA HELAL FUARI…

Helal fuarı için, tarihi yapıların bulunduğu Avrupa'nın en büyük meydanı olarak da bilinen Kubychev Meydanı tahsis edildi. Bu bile Rusların bu organizasyona ne kadar önem verdiklerinin bir göstergesidir.

Volga Nehri kıyısı boyunca yürüyüş yapabileceğiniz sahil bisikletle gezinti yapmak veya kıyıdan manzarayı izlemek için ideal. Havanın güzel olduğu günlerde kent sakinleri ve ziyaretçilerin akınına uğrayan sahilde yürüyüşe çıkabilirsiniz.


Yorum Ekle