DOLAR
5,8132
EURO
6,5531
ALTIN
238,5895
BİST100
96.861

Türkiye'de kaç kütüphane kaç kitap var

25.10.2018 00:00

 

 

 

TÜRKİYE

Toplam Kütüphane: 28.976

Milli Kütüphane: 1

Üniversite Kütüphanesi: 552

Halk Kütüphanesi: 1143

Okul Kütüphanesi: 27.280

Dünya kütüphanelerindeki kitap verileri son zamanlarda sıkça ilan edilmekte ve bu sayılar öge (item) olarak verilmektedir. Yani Kütüphanedeki tek yaprak belge dahi öge olarak kayda geçmekte; 100 yapraklı kitap veya yazma eser de bir öge olarak hesap edilmektedir. Dünyanın en büyük kütüphaneleri olarak gösterilen Amerikan Kongre Kütüphanesi ve British Library’deki belgeler bu itibar ile hesap edilmiş ve ilgili kütüphanelerde yaklaşık 150 milyon belge saklandığı kamuoyu ile paylaşılmıştır. Burada yer alan belgeler tamamı ile Amerikan veya İngiliz belgeleri değildir. Tüm dünyadan toplanmış bu belgeler veya ögelerin pek çoğu da arşiv belgesi niteliğindedir. Biz ülke olarak, millet olarak daha köklü bir yazılı ve kültürel geçmişe sahibiz. Sadece Türkiye’deki Osmanlı Arşivlerindeki belge sayımız 100 milyonun üzerindedir ki her belge birden fazla farklı kitap veya öge içermektedir. En basit hesapla bir kayıtta 3 belge hesap edilse (çok az bir rakam bu) sadece Osmanlı Arşivleri 300 milyon adet öge içerir. Buna yüzbinlerce cilt yazma ve matbu eserlerimiz eklendiğinde rakam daha da artmaktadır. Yazma eserlerin adet olarak sayımındaki esas ise ciltlerdir. Bazen bir ciltte 15-20 adet farklı eser çıkabilmektedir. Müstakil yazma eserlerin yanında her cildin içindeki eserler ayrı ayrı hesaplanmalıdır. Yazma eser katalog çalışması yapanlar veya bu hususta az da olsa mürekkep yalamış kişiler bu hesabın nasıl yapılacağını pekala bilirler. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğüne bağlı 28 kütüphanede toplam 170.028 cilt yazma eser bulunmaktadır. Kütüphanelerden başka, Milli Kütüphane Başkanlığında 25.000 ve Bakanlığımıza bağlı müzelerde de 30.000 kadar yazma eser bulunmaktadır. Diğer kurumlar ve şahıslarda bulunan yazma eserlerle beraber Türkiye genelinde 300.000 cildin üzerinde yazma eser bulunduğu tahmin edilmektedir. Bu sayının, ciltlerin birden fazla eseri (risaleyi) ihtiva ettiği düşünüldüğünde 600.000 civarında olabileceği düşünülmektedir.

Nitekim Türkler 928-1928 yılları arasında 1000 yıl Arap harfleri ile Türkçe eserler vücuda getirdiler. Arşivler, yazma ve basma eserler, normal basılı kitaplar hepsi aşağıdaki tabloda kabaca hesap edilmiştir ve bu rakam oldukça mütevazıdır. Yapılacak tek iş büyük bir kütüphane binasında bu belge, yazma ve kitapları tek çatı altında toplamaktır. Bu yapıldığı takdirde Türkiye Cumhuriyeti bünyesindeki bütün yazılı, basılı kültür hazineleri ve belgeleri toplanmış ve envantere girmiş olacaktır. Bu yeni kütüphanenin adı Alişir Nevayi Uluslararası Kütüphanesi olabilir. Böyle bir Kütüphane dünya sıralamasında kayıtlı belge sayısı bakımından birinci sıraya yükselecektir.

 

Milli Kütüphane:

 

 

1.5 milyon

 

Halk Kütüphaneleri:

 

21 milyon

 

Üniversite Kütüphaneleri:

 

20 milyon

 

Yazma Eserler:

 

10 milyon

 

Osmanlı Arşivleri:

 

100 milyon belge

Bu belgelerin içerik ayrım sayımı yapılmalıdır.

Toplam

 

42,5 milyon kitap +110 milyon

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

DÜNYA KÜTÜPHANE İSTATİSTİKLERİ

Kütüphane Sayısı: 2.3 milyon

Çalışan Sayısı: 1.5 milyon

Gönüllü Çalışan: 350 bin

Kayıtlı Kullanıcı: 1.025 milyon

Ziyaretçi Sayısı: 5.5 milyon

Ödünç Kitap: 9 milyon

E-Ödünç kitap: 12.5 milyon

İnternet Erişimli Kütüphane: 334 bin

 

 

 

TÜRKİYE

 

Ülkemizde 2017 yılı itibariyle toplam 28 bin 126 kütüphane mevcuttur.

Türkiye genelinde 2017 yılında 1 milli kütüphane

1146 halk kütüphanesi,

564 üniversite kütüphanesi

26 bin 415 örgün ve yaygın eğitim kurumu kütüphanesi

Toplam 28 bin 126 kütüphane mevcuttur.

Milli Kütüphane kayıtlı üye sayısı 26 bin 478,

Halk kütüphanesi kayıtlı üye sayısı 2 milyon 201 bin 39

Üniversite kütüphanesi kayıtlı üye sayısı 3 milyon 814 bin 500

 

İNGİLTERE

Toplam Kütüphane: 11.195

 

Milli Kütüphane: 3

Üniversite Kütüphanesi: 523

Halk Kütüphanesi: 3889

Okul Kütüphanesi: 5926

 

 

 

ALMANYA

Toplam Kütüphane: 10.039

 

Milli Kütüphane: 4

Üniversite Kütüphanesi: 738

Halk Kütüphanesi: 5.021

Okul Kütüphanesi: 4.090

 

 

HOLLANDA

Toplam Kütüphane: 1.210

 

Milli Kütüphane: 1

Üniversite Kütüphanesi: 74

Halk Kütüphanesi: 1135

Okul Kütüphanesi:

 

BELÇİKA

Toplam Kütüphane: 1.197

 

Milli Kütüphane: 1

Üniversite Kütüphanesi: 91

Halk Kütüphanesi: 1.105

Okul Kütüphanesi:

 

 

İRAN

Toplam Kütüphane: 12.944

 

Milli Kütüphane: 12

Üniversite Kütüphanesi: 953

Halk Kütüphanesi: 3278

Okul Kütüphanesi: 477

 

YUNANİSTAN

Toplam Kütüphane: 512

 

Milli Kütüphane: 1

Üniversite Kütüphanesi: 181

Halk Kütüphanesi: 330

Okul Kütüphanesi:

 

 

BULGARİSTAN

Toplam Kütüphane: 3.938

 

Milli Kütüphane: 1

Üniversite Kütüphanesi: 66

Halk Kütüphanesi: 2802

Okul Kütüphanesi: 1065

 

FRANSA

Toplam Kütüphane: 16.226

 

Milli Kütüphane: 1

Üniversite Kütüphanesi: 125

Halk Kütüphanesi: 16.100

Okul Kütüphanesi:

 

FİNLANDİYA

Toplam Kütüphane: 1007

 

Milli Kütüphane: 1

Üniversite Kütüphanesi: 152

Halk Kütüphanesi: 854

Okul Kütüphanesi:

 

İSVEÇ

Toplam Kütüphane: 2.268

 

Milli Kütüphane: 4

Üniversite Kütüphanesi: 117

Halk Kütüphanesi: 1.120

Okul Kütüphanesi: 896

 

NORVEÇ

Toplam Kütüphane: 3.356

 

Milli Kütüphane: 1

Üniversite Kütüphanesi: 52

Halk Kütüphanesi: 740

Okul Kütüphanesi: 2426

 

 

 

 

 

GREENLAND

Toplam Kütüphane: 77

 

Milli Kütüphane: 1

Üniversite Kütüphanesi: 1

Halk Kütüphanesi: 5

Okul Kütüphanesi: 70

 

KANADA

Toplam Kütüphane: 18.604

 

Milli Kütüphane: 6

Üniversite Kütüphanesi: 732

Halk Kütüphanesi: 3.415

Okul Kütüphanesi: 14.451

 

ABD

Toplam Kütüphane: 103.325

 

Milli Kütüphane: 3

Üniversite Kütüphanesi: 3793

Halk Kütüphanesi: 17.218

Okul Kütüphanesi: 81.200

 

RUSYA

Toplam Kütüphane: 86.729

 

Milli Kütüphane: 3

Üniversite Kütüphanesi: 1579

Halk Kütüphanesi: 37.412

Okul Kütüphanesi: 42.621

 

 

HİNDİSTAN

Toplam Kütüphane: 1.5 MİLYON

 

Milli Kütüphane: 7

Üniversite Kütüphanesi: 42.238

Halk Kütüphanesi: 146.173

Okul Kütüphanesi: 1.3 MİLYON

 

ÇİN

Toplam Kütüphane: 5.909

 

Milli Kütüphane: 1

Üniversite Kütüphanesi: 2.914

Halk Kütüphanesi: 2.994

Okul Kütüphanesi: 81.200

 

JAPONYA

Toplam Kütüphane: 42.811

 

Milli Kütüphane: 3

Üniversite Kütüphanesi: 1.498

Halk Kütüphanesi: 3.331

Okul Kütüphanesi: 37.979

 

 

BREZİLYA

Toplam Kütüphane: 78.157

 

Milli Kütüphane: 1

Üniversite Kütüphanesi: 2.407

Halk Kütüphanesi: 6.102

Okul Kütüphanesi: 69.367

 

 

SONUÇ VE ÖNERİLER

 

Türkiye'de topyekûn kitap, matbu ve yazma eser seferberliği başlatılmalıdır. 

Acilen ve tedricen tematik kütüphanelere geçiş sağlanmalıdır.  (müzik, tıp, tarih vb) 

Özel koleksiyon sahipleri ve kitap kurdu insanlarla iletişim hızlanmalı ve bu kişilerin kitap-koleksiyonları devlet tarafından koruma ve altına alınmalıdır.

Sahaflarla işbirliği yapılarak eldeki matbu-yazma bütün eserler devlet envanterine işlenmelidir.

Halk Kütüphanelerine özel önem verilmelidir. Bu mekânlar halk için daha cazip sosyal mekânlara dönüştürülmelidir.

Türkiye’deki irili ufaklı bütün kütüphaneler belirli bir sayım esasına göre yeniden sayıma tabi tutulmalıdır.

Arşivler ve yazma eserler içerik esası ve barındırdığı eser sayısına göre yeniden sayılmalı ve mevcut veriler öge olarak envantere geçmelidir.

Osmanlı Devleti ve Cumhuriyetin ilk yıllarındaki matbu kitap sayısı tekrar hesaplanmalıdır.

Osmanlı Arşivlerindeki defter-kitap-belge sayısı yeniden ve belirli kriterlere göre sayılmalıdır.

Yazma Eser Kütüphaneleri yazma sayısı yeniden ve belirli kriterlere göre sayılmalıdır.

 

 

 

 

 

Yorum Ekle